Wat kost een beenmergtransplantatie in Turkije?
De kosten van een beenmergtransplantatie in Turkije liggen tussen € 16.000 en € 35.000 voor autologe transplantaties (met uw eigen stamcellen) en tussen € 45.000 en € 110.000 voor allogene transplantaties (met stamcellen van een compatibele donor). In Nederland worden deze behandelingen doorgaans vergoed vanuit de basisverzekering.
| Autologe beenmergtransplantatie in Turkije | € 16.000 - € 35.000 |
| Allogene beenmergtransplantatie in Turkije | € 45.000 - € 110.000 |
Inleiding
Een beenmergtransplantatie is een levensreddende medische ingreep voor veel patiënten met ernstige aandoeningen zoals leukemie (bloedkanker), andere vormen van kanker of bepaalde erfelijke ziekten.
Wanneer andere behandelingen niet het verwachte herstel hebben gebracht, is een beenmergtransplantatie (BMT) soms de enige kans om een patiënt te redden.
Deze procedure, waarbij de stamcellen van de patiënt worden vervangen, eventueel door die van een gezonde donor, betrof in Europa 43.109 patiënten in 2021, met 47.412 transplantaties, waarvan 58 % autologe en 42 % allogene transplantaties[1].
Met goed uitgeruste transplantatiecentra tegen betaalbare kosten ontvangt Turkije patiënten uit de hele wereld en biedt hen zo, tijdens een medische reis, een extra kans op genezing.
Wat is een beenmergtransplantatie?
Beenmerg is een zachte, sponsachtige stof in de botten. Er wordt onderscheid gemaakt tussen geel en rood beenmerg.
Dat laatste, dat bestaat uit hematopoëtische stamcellen, produceert de verschillende bloedcellen die essentieel zijn voor een goede werking van het lichaam (witte bloedcellen, rode bloedcellen, bloedplaatjes).
Wanneer het beenmerg niet goed functioneert door ziekten zoals leukemie of aplastische anemie, kan een beenmergtransplantatie (of stamceltransplantatie) noodzakelijk zijn.
Het proces maakt het mogelijk om het zieke of beschadigde beenmerg te vervangen door gezonde cellen van de patiënt zelf, van een compatibele gezonde donor of zelfs van een navelstreng.
Het doel van deze ingreep is om de normale productie van bloedcellen te herstellen en het immuunsysteem van de patiënt weer op te bouwen.
Wat is de levensverwachting na een beenmergtransplantatie?
Er bestaat geen eenduidige levensverwachting na een transplantatie: die hangt af van de ziekte, het stadium en het type transplantatie. Na een allogene transplantatie voor acute myeloïde leukemie (AML) in eerste volledige remissie bedraagt de algehele overleving na 2 jaar 68 tot 70 %[2]. Bij patiënten van 60 jaar en ouder die voor AML zonder residuele ziekte zijn getransplanteerd, is dat 49 % na 5 jaar[3].
Welke ziekte vereist een beenmergtransplantatie?
Een beenmergtransplantatie is bedoeld voor patiënten met ernstige ziekten van het bloed en bepaalde vormen van kanker. De behandeling is geschikt voor zowel mannen en vrouwen als kinderen.
Dit zijn de belangrijkste ziekten waarvoor een beenmergtransplantatie nodig kan zijn:
- Leukemie (lymfoblastisch, myeloïde);
- Lymfomen;
- Multipel myeloom;
- Myelodysplastische syndromen (MDS) en myeloproliferatieve (MPN);
- Ernstige anemie (aplastisch, sikkelcel, Fanconi);
- Thalassemie;
- Immunodeficiënties.
De behandeling kan ook worden gebruikt om ernstig beschadigde cellen na een zware behandeling zoals chemotherapie of radiotherapie te herstellen, om een andere ziekte te behandelen (bepaalde solide tumoren, multiple sclerose, enz.)
Welke verschillende soorten beenmergtransplantaties worden in Turkije uitgevoerd?
Turkse instellingen die gespecialiseerd zijn in beenmergtransplantaties zijn, net als hun Europese tegenhangers, uitgerust om alle bestaande typen transplantaties uit te voeren.
Autologe beenmergtransplantatie
Bij een autologe beenmergtransplantatie, of autotransplantatie, ontvangt de patiënt een transplantatie van zijn of haar eigen gezonde stamcellen. Deze worden doorgaans verzameld vóór een intensieve kankerebehandeling en daarna opnieuw toegediend om het immuunsysteem en de bloedplaatjesproductie te herstellen. Bij myeloom verlengt dit de progressievrije overleving, niet de algehele overleving[4].
Allogene beenmergtransplantatie
Bij een allogene beenmergtransplantatie worden stamcellen overgedragen van een voor de patiënt compatibele donor. Deze procedure wordt gebruikt om het defecte of zieke beenmerg van de patiënt te vervangen door gezonde stamcellen om de normale functie te herstellen.
Er worden verschillende soorten allogene beenmergtransplantaties onderscheiden, afhankelijk van de herkomst van de donor:
- de donor is een volledig compatibele naaste verwant (vaak een broer of zus). Als die donor een tweeling van de patiënt is, spreekt men van een syngene transplantatie (isograft). Zoals hierboven vermeld, kunnen de stamcellen ook van een navelstreng komen;
- de donor is een naaste verwant, maar de weefselantigenen zijn niet volledig compatibel (50 %). Deze zogenoemde haplo-identieke transplantatie vereist extra technische middelen;
- de donor heeft geen familiale band, maar is volledig compatibel;
Waar komt het transplantaat van een allogene transplantatie vandaan?
Het transplantaat van een allogene transplantatie komt van een compatibele donor, een familielid of iemand die in een register is ingeschreven. In Frankrijk is donatie gratis, anoniem en herroepbaar: de donor kan op elk moment vóór de afname op zijn beslissing terugkomen en er kan geen betaling worden geëist of betaald in ruil voor de donatie[5].
De leidende principes van de WHO hanteren dezelfde regel voor cellen: donatie zonder financiële compensatie, verbod op betaalde reclame, traceerbaarheid[6]. De prijs van een allogene transplantatie vergoedt dus nooit de donor.
Hoe verloopt een beenmergtransplantatie in Turkije?
Het verloop van een beenmergtransplantatie verschilt per type transplantatie.
Verloop van een autologe beenmergtransplantatie in Turkije
Eerst vindt een veilige verzameling van de stamcellen van de patiënt plaats, hetzij via een operatie vanuit het bekkenbeen (algehele anesthesie), hetzij via een eenvoudige bloedafname (perifeer bloed) na medicamenteuze stimulatie.
De biologen isoleren de stamcellen, die vervolgens worden gezuiverd en ingevroren.
Wanneer de patiënt de intensieve behandeling (chemotherapie of radiotherapie) heeft afgerond, worden de gezonde cellen opnieuw toegediend. Het transplantaat wordt via een infuus in een ader toegediend, doorgaans via een katheter (een dunne, flexibele slang).
Verloop van een allogene beenmergtransplantatie in Turkije
Vóór de transplantatie wordt de patiënt voorbereid om de slaagkansen te vergroten. Er wordt chemotherapie toegediend, waarvan de duur afhangt van het protocol. Het doel is alle resterende kankercellen in het beenmerg te vernietigen zodat ze door gezonde cellen kunnen worden vervangen.
Na de chemotherapie wordt de beenmergtransplantatie via de ader uitgevoerd, zoals bij een transfusie, langzaam en onder medisch toezicht.
In alle gevallen blijft de patiënt onder nauwlettend toezicht tot het einde van de aplasie. Na een myeloablatieve allogene transplantatie treedt de aanhechting van de neutrofielen mediaan rond 18 tot 20 dagen op[7].
Wat zijn de risico’s van een beenmergtransplantatie?
Na een beenmergtransplantatie is de belangrijkste complicatie die eigen is aan transplantaties met een donor (allogeen) de graft-versus-hostziekte (GVHD): de chronische vorm trof 49 % van de patiënten na een jaar in een cohort[8]. Om dit risico te beperken krijgt de patiënt een behandeling met immunosuppressiva. Dat zijn medicijnen die speciaal zijn ontwikkeld om de immuunreactie van het lichaam op vreemde cellen te voorkomen.
Het infectierisico is groot: na een allogene transplantatie bedraagt de niet aan een terugval gerelateerde sterfte 49 % na een jaar bij patiënten met een invasieve schimmelinfectie, tegen 16 % zonder[9]. Om eventuele complicaties te voorkomen blijft de patiënt geïsoleerd in een steriele kamer en krijgt hij de noodzakelijke behandelingen en medische zorg, zowel om ze te voorkomen als om ze te behandelen.
Waarom Turkije kiezen voor een beenmergtransplantatie?
Turkije, en met name Istanbul, een agglomeratie rijk aan gezondheidsinstellingen, gelegen nabij de onmiskenbare Bosphorus, is een steeds populairdere bestemming voor medisch toerisme. En niet zonder reden!
Sinds enkele decennia heeft Turkije zijn beenmergtransplantatiecentra ontwikkeld. Er is echter geen enkele geïdentificeerde publicatie die hun resultaten vergelijkt met die van andere landen.
In Turkije werken hematologen gespecialiseerd in transplantatie. Zij hebben een solide ervaring in de oncohematologie, sommigen beoefenen deze discipline al tientallen jaren.
Turkse ziekenhuizen voldoen aan de strenge normen van de moderne geneeskunde, zoals blijkt uit hun vele internationale accreditaties. Sommige stamceltransplantatiecentra in Turkije nemen bovendien deel aan de studies van de EBMT (European Society for Blood and Marrow Transplantation).
Bovendien liggen de behandelkosten in Turkije lager dan in veel Europese landen. In Nederland worden deze behandelingen doorgaans vergoed vanuit de basisverzekering. Neem contact op met uw zorgverzekeraar om na te gaan wat in uw situatie wordt vergoed.
Bekend om hun persoonlijke en aandachtige benadering van internationale patiënten bieden de klinieken en ziekenhuizen van Istanbul en andere Turkse steden complete begeleidingsprogramma’s.
Hoe lang moet u in Turkije blijven na een beenmergtransplantatie?
Bij een autologe beenmergtransplantatie omvat het verblijf in Turkije de verzameling van de cellen, de intensieve behandeling, de hertoediening en het einde van de aplasie. Na de ziekenhuisopname volgt ambulante medische controle, waarvan het team de duur bepaalt volgens het protocol.
Bij een allogene beenmergtransplantatie (verwante of niet-verwante donor) duurt de ziekenhuisopname mediaan 27 tot 31 dagen na een myeloablatieve conditionering in een Noord-Amerikaanse studie[7]. De follow-up gaat daarna jarenlang door.
Hoe kiest u het beste ziekenhuis voor een beenmergtransplantatie in Turkije?
Om de instelling te selecteren die het beste bij uw behandeling past, is het raadzaam om verschillende punten na te gaan:
- De soorten beenmergtransplantaties die er worden uitgevoerd;
- De eventuele leeftijdsgrens van de patiënt; sommige beenmergtransplantatiecentra behandelen geen kinderen;
- De ervaring van de arts of artsen;
- De kosten van de volledige behandeling voor de transplantatie, inclusief de eventuele zoektocht naar een donor.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt het herstel na een beenmergtransplantatie in Turkije?
Het herstel verloopt in fasen. Na een myeloablatieve allogene transplantatie komen de neutrofielen mediaan rond 18 tot 20 dagen terug[7]. De follow-up gaat daarna levenslang door: jaren later blijft het risico op een secundaire kanker verhoogd[11].
Wat kost een beenmergtransplantatie in Nederland?
Een autologe transplantatie kost in Nederland doorgaans tussen € 60.000 en € 100.000, een allogene transplantatie tussen € 100.000 en € 250.000. Voor verzekerden worden deze behandelingen meestal vergoed vanuit de basisverzekering: de patiënt betaalt deze bedragen niet zelf.
Wat is het succespercentage van een beenmergtransplantatie in Turkije?
Er bestaat geen algemeen succespercentage: de overleving hangt af van de ziekte en het type transplantatie, van 56 % na 4 jaar voor een allogeen getransplanteerd T-cellymfoom[8] tot 93 % na 10 jaar voor een niet-maligne ziekte bij een kind[11]. Er zijn geen specifieke gegevens over Turkije gepubliceerd.
Wat zijn de bijwerkingen van een beenmergtransplantatie?
Een transplantatie kan misselijkheid, braken, pijn, anemie, koorts en bloedingen veroorzaken. De aplasie kan tot soms ernstige infecties leiden. Na een allogene transplantatie komt daar de graft-versus-hostziekte bij, chronisch bij 49 % van de patiënten na een jaar in een cohort[8].
Hoe lang duurt de procedure van een beenmergtransplantatie?
De hertoediening van het transplantaat gebeurt via de ader, zoals bij een transfusie. Deze volgt op een conditionering met chemotherapie en gaat vooraf aan de isolatie tot het einde van de aplasie, met een mediane ziekenhuisopname van 27 tot 31 dagen na een myeloablatieve allogene transplantatie[7].
Hoe lang moet ik op een donor in Turkije wachten?
Er is geen referentietermijn gepubliceerd, zelfs niet door het register France Greffe de Moelle. Voor een niet-verwante donor verloopt de zoektocht via onderling verbonden registers: in 2023 kwam 91,1 % van de transplantaten die aan Franse patiënten werden toegewezen uit het buitenland[12].
Wie kan stamceldonor worden?
Iedereen die gezond is en tussen 18 en 35 jaar oud kan stamcellen doneren. De compatibiliteit tussen broer en zus is ¼; buiten de familie wordt bij slechts 47 % van de onderzochte patiënten een potentiële donor gevonden[13], vandaar het belang om broers en zussen te testen.
Beenmergtransplantatie en ruggenmergtransplantatie, is dat hetzelfde?
Nee. Het beenmerg is het weefsel in de botten dat de bloedcellen aanmaakt. Het ruggenmerg behoort tot het zenuwstelsel, in de wervelkolom: aandoeningen daarvan vallen onder de chirurgie van de wervelkolom.
Bronnen & referenties
- Passweg JR, Baldomero H, Ciceri F, et al. Hematopoietic cell transplantation and cellular therapies in Europe 2021. The second year of the SARS-CoV-2 pandemic. A Report from the EBMT Activity Survey. Bone Marrow Transplantation. 2023. Bron bekijken
- Malard F, Labopin M, Cho C, et al. Ex vivo and in vivo T cell-depleted allogeneic stem cell transplantation in patients with acute myeloid leukemia in first complete remission resulted in similar overall survival. Journal of Hematology & Oncology. 2018. Bron bekijken
- Backhaus D, Brauer D, Pointner R, et al. A high hematopoietic cell transplantation comorbidity Index (HCT-CI) does not impair outcomes after non-myeloablative allogeneic stem cell transplantation in acute myeloid leukemia patients 60 years or older. Bone Marrow Transplantation. 2023. Bron bekijken
- Attal M, Lauwers-Cances V, Hulin C, et al. Lenalidomide, Bortezomib, and Dexamethasone with Transplantation for Myeloma. New England Journal of Medicine. 2017. Bron bekijken
- Agence de la biomédecine. Cadre légal pour le don et la greffe de moelle osseuse. 2026. Bron bekijken
- Organisation mondiale de la santé. Principes directeurs de l’OMS sur la transplantation de cellules, de tissus et d’organes humains, résolution WHA63.22. 2010. Bron bekijken
- Freyer CW, Gier S, Moyer ME, et al. Leucovorin Rescue After Methotrexate Graft-Versus-Host Disease Prophylaxis Shortens the Duration of Mucositis, Time to Neutrophil Engraftment, and Hospital Length of Stay. Transplantation and Cellular Therapy. 2021. Bron bekijken
- Epperla N, Ahn KW, Litovich C, et al. Allogeneic hematopoietic cell transplantation provides effective salvage despite refractory disease or failed prior autologous transplant in angioimmunoblastic T-cell lymphoma: a CIBMTR analysis. Journal of Hematology & Oncology. 2019. Bron bekijken
- Busca A, Passera R, Maffini E, et al. Hematopoietic cell transplantation comorbidity index and risk of developing invasive fungal infections after allografting. Bone Marrow Transplantation. 2018. Bron bekijken
- Assurance Maladie. À quoi sert la prise en charge en Affection Longue Durée (ALD) exonérante ? ameli.fr. 2026. Bron bekijken
- Kahn JM, Brazauskas R, Tecca HR, et al. Subsequent neoplasms and late mortality in children undergoing allogeneic transplantation for nonmalignant diseases. Blood Advances. 2020. Bron bekijken
- Agence de la biomédecine. Registre France Greffe de Moelle, synthèse des activités 2023. 2024. Bron bekijken
- Tozatto-Maio K, Torres MA, Degaide NHS, et al. HLA-Matched Unrelated Donors for Patients with Sickle Cell Disease: Results of International Donor Searches. Biology of Blood and Marrow Transplantation. 2020. Bron bekijken
